صنعت حملونقل سنگین مانند سایر صنایع در سالهای اخیر شاهد تحولاتی بوده است. فشارهای بینالمللی برای کاهش آلایندهها و وابستگی به سوختهای فسیلی، خودروسازان را به سمت طراحی و تولید انبوه کامیونهای پاک سوق داده است. کشورهای اروپایی، آمریکا و چین با قوانین سختگیرانه و تعیین جدول زمانی برای توقف تولید کامیونهای دیزلی، بستر این تغییر را فراهم کردهاند. بر اساس برنامههای مصوب، طی چنددهه آینده سهم عمدهای از ناوگان حملونقل سنگین در این کشورها به کامیونهای برقی و هیبریدی اختصاص خواهد یافت.
آیا بازار ایران به سمت کامیونهای برقی حرکت خواهد کرد؟
ورود فناوریهای نوین به بازار ایران همواره تابعی از الزامات قانونی، صرفه اقتصادی و زیرساختهای موجود بوده است. در خصوص کامیونهای برقی نیز شرایط مشابهی حاکم است. از یک طرف، آلودگی هوای کلانشهرها و فشار افکار عمومی، مسئولان را به سمت واردات یا تولید داخلی این خودروها سوق میدهد. از سوی دیگر، نوسانات قیمت سوخت و هزینههای بالای نگهداری کامیونهای فرسوده، میتوانند در میانمدت بهرهبرداری از کامیونهای برقی را توجیهپذیر کنند.
بنابراین، موانعی همچون نبود شبکه گسترده ایستگاههای شارژ، هزینه بالای واردات فناوری و نیاز به سرمایهگذاری برای بومیسازی قطعات، سرعت این حرکت را کاهش میدهد. بهنظر میرسد در گام نخست، شاهد ورود تدریجی کامیونهای هیبریدی برای مصارف درونشهری و سپس توسعه ناوگان تمامبرقی باشیم.
چه قطعاتی در کامیونهای برقی حذف میشوند؟
تغییر رویکرد طراحی از موتورهای احتراق داخلی به الکتریکی به حذف قطعات متعددی منجر میشود. در کامیونهای برقی، پیچیدگیهای مکانیکی خودروهای دیزلی جای خود را به سادگی و قابلیت اطمینان بالاتر میدهند.
از مهمترین قطعاتی که در این خودروها حذف میشوند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- موتور احتراق داخلی و تمام اجزای وابسته به آن
- سیستم پیچیده سوخترسانی شامل پمپ انژکتور و انژکتورها
- سیستم کامل اگزوز، مبدل کاتالیستی و فیلتر ذرات دوده
- کلاچ و گیربکسهای چندسرعته پیچیده
- دینام و استارت با معماری سنتی
- باک و خطوط انتقال سوخت
حذف این موارد باعث میشوند، نگهداری خودرو سادهتر شود و هزینههای تعمیرات مرتبط با این بخشها کاهش یابد.
تفاوت قطعات کامیون دیزلی با کامیون برقی
در جدول زیر به تفاوتهای بین کامیون دیزلی با کامیون برقی اشاره شده است.
| قطعات اصلی در کامیون دیزلی | قطعات معادل یا جایگزین در کامیون برقی |
| موتور احتراق داخلی (دیزل) | موتور الکتریکی (با قطعات متحرک بسیار کمتر) |
| سیستم سوخترسانی (پمپ انژکتور، انژکتورها) | سیستم مدیریت باتری (BMS) |
| سیستم اگزوز و گازهای خروجی (مبدل کاتالیست، فیلتر ذرات) | بهطور کامل حذف میشود (عدم وجود احتراق داخلی) |
| کلاچ و گیربکس پیچیده | گیربکس سادهتر یا تکسرعته |
| دینام و استارت | مبدل قدرت (DC-DC Converter) و شارژر داخلی |
| باک سوخت | پک باتریهای ولتاژ بالا |
چه فرصتهای جدیدی برای بازار قطعات ایجاد میشود؟
گذار به سمت کامیونهای برقی اگرچه باعث حذف قطعات سنتی میشود؛ اما در مقابل، بازار جدیدی از قطعات را ایجاد میکند. آینده بازار قطعات کامیونهای برقی و هیبریدی عمدتاً حول محور فناوریهای مرتبط با ذخیره و مدیریت انرژی خواهد چرخید. باتریهای ولتاژ بالا بهعنوان اصلیترین و گرانقیمتترین قطعات این خودروها، نیازمند تأمین و سرویس دورهای هستند.
همچنین فرصتهای جدیدی مانند سیستمهای مدیریت حرارتی باتری، اینورترها، مبدلهای الکترونیکی، کابلهای ولتاژ بالا و زیرساختهای شارژ (اعم از خانگی و ایستگاههای سریع) پیش روی فعالان این عرصه قرار میگیرند. افزونبر این، با توجه به پیچیدگی سیستمهای الکترونیکی، بازار نرمافزارهای مدیریت انرژی و واحدهای کنترل نیز رونق خواهد یافت.
آینده فروشندگان قطعات ماشین سنگین چه خواهد شد؟
یکی از دغدغههای اصلی فعالان بازار قطعات، آینده شغلی آنان در این گذار فناورانه است. برخلاف تصور رایج، فروشندگان قطعات ماشین سنگین از این بازار حذف نخواهند شد و فقط نقش آنها دچار تحول میشود.
فروشندگان موفق، کسانی خواهند بود که همگام با فناوریهای بهروز حرکت کرده و دانش فنی خود را در حوزه قطعات الکترونیکی و الکتریکی بالا ببرند. خدماتی مانند عرضه باتریهای کمکی، کابلهای مخصوص و مشاوره در انتخاب تجهیزات شارژ، میتواند جایگزین فروش قطعات سنتی مانند انژکتور و پمپ شود. تطبیقپذیری با شرایط جدید و ارتباط با تأمینکنندگان بینالمللی قطعات الکتریکی، رمز بقا در این بازار نوظهور خواهد بود.
قطعهسازان قائم و نگاه به آینده صنعت
در مسیر پر چالش تغییر فناوری دیزلی به برقی، تکیه بر تجربه و تخصص مجموعههای مجرب و باسابقه میتواند راهگشا باشد. مجموعههایی مانند قطعهسازان قائم که همواره ارائهدهنده اقلام اصیل و باکیفیت بودهاند، همسو با تحولات جهانی آمادگی دارند تا نیازهای آتی ناوگان حملونقل کشور را تأمین کنند. این شرکتها با شناسایی نیازهای بازار جدید و بهکارگیری دانش فنی روز، بستر مناسبی برای تأمین قطعات خودروهای سنگین فراهم میآورند.
عبور از مرزهای فناوری با انرژیهای قابل تجدید
خرید قطعات کامیون و ماشین سنگین از مجموعههایی نظیر قطعهسازان قائم که اعتبار خود را در بازار سنتی اثبات کردهاند، میتواند مالکان را در این دوران گذار از خرید قطعات نامرغوب و نامطمئن مصون نگه دارد. بازار قطعات کامیونهای برقی و هیبریدی در ایران با وجود قرار داشتن در مراحل ابتدایی، پتانسیل رشد چشمگیری دارد و میتواند فرصتهای تازهای برای کسبوکارهای آماده تحول ایجاد کند.
ارسال نظر
نکته: HTML ترجمه نمی شود!